Copyright 2017 - Εκπαιδευτικό Περισκόπιο

ΑΣΕΠ Εκπαιδευτικών

ΑΣΕΠ Εκπ/κών: Μια τελευταία ματιά στα θέματα SOS Παιδαγωγικών και Διδακτικής

ΠΑΡΑΒΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Παραβατικότητα είναι η παράνομη συμπεριφορά. Ο όρος αυτός χρησιμοποιείται αντί της νομικής έννοιας της εγκληματικότητας. Η διαφορά παραβατικότητας και εγκληματικότητας είναι ότι η παραβατικότητα δεν προϋποθέτει την τέλεση αξιόποινων πράξεων. Ως όρος προέρχεται από την επιστήμη της Κοινωνιολογίας και περιλαμβάνει ένα πλήθος συμπεριφορών. Παραβατικός μπορεί να ονομαστεί και ένας νέος που αποκλίνει από όσα ισχύουν γενικά στη συμπεριφορά, αλλά και κάποιος που φτάνει στο έγκλημα. Η απόκλιση από τα πρότυπα που έχει ορίσει η κοινωνία επισύρει ταυτόχρονα και κοινωνικό έλεγχο. Βέβαια είναι πιθανό παραβατικές συμπεριφορές/πράξεις, μία συγκεκριμένη εποχή να θεωρούνται ως τέτοιες και μία άλλη εποχή να μην επισύρουν την αντίδραση του κοινωνικού συνόλου και ως εκ τούτου να μην θεωρούνται παραβατικές.

Συχνά έχει επιχειρηθεί να ερμηνευθεί το φαινόμενο της παραβατικότητας. Με αυτήν τη διάθεση, της εξήγησης και κατανόησης του φαινομένου έχουν δημιουργηθεί και διάφορες θεωρίες. Οι κυριότερες είναι οι παρακάτω.

1. οι ψυχολογικές ή ψυχογενετικές θεωρίες 2. οι οργανικές θεωρίες 3. οι κοινωνιολογικές θεωρίες Οι ψυχολογικές ή ψυχογενετικές θεωρίες Χωρίζονται σε δύο κατευθύνσεις: α) στη θεωρία της μειωμένης διανοητικής ικανότητας με κυριότερους εκπροσώπους τους Αda Jukes, John Βowly κ.ά. που υποστηρίζει ότι το άτομο το οποίο παραβαίνει τους κανόνες της κοινωνίας είναι διανοητικά διαταραγμένο και β) στη θεωρία της ψυχανάλυσης η οποία έχει να επιδείξει μεγάλα ονόματα όπως τον Sigmund Freud, Αlfred Αdler κ.ά. Η ψυχαναλυτική θεωρία υποστηρίζει ότι οι παραβάτες έχουν ψυχολογικά αίτια.

Οι οργανικές θεωρίες Οι οργανικές θεωρίες υποστηρίζουν ότι οι παραβάτες αντιμετωπίζουν βιολογικά προβλήματα. Οι πιο γνωστές θεωρίες είναι η θεωρία της κληρονομικότητας και η θεωρία των χρωμοσωμικών ανωμαλιών.

Οι κοινωνιολογικές θεωρίες Οι κοινωνιολογικές θεωρίες υποστηρίζουν ότι οι παραβάτες έχουν αιτίες που πρέπει να αναζητηθούν κυρίως στο κοινωνικό τους περιβάλλον. Από αυτές τις θεωρίες οι σπουδαιότερες είναι:

Α. η θεωρία της οικολογικής σχολής του Σικάγου Β. η θεωρία του διαφορικού συγχρωτισμού Γ. η θεωρία της ουδετεροποίησης Δ. η θεωρία της σύγκρουσης κανόνων συμπεριφοράς Ε. η θεωρία της σχολής της Λυών Στ. η θεωρία που πιστεύει ότι η εγκληματικότητα είναι σύμπτωμα της κοινωνικής οργάνωσης ή αποδιοργάνωσης ΤΟ ΠΡΟΦΙΛ ΤΟΥ «ΠΑΡΑΒΑΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ» Τα κτίρια και οι σχολικοί χώροι, όπως έχουν σχεδιαστεί, εκφράζουν την κοινωνική και πολιτισμική πραγματικότητα της κοινωνίας μας. Η σημερινή κατάσταση κατά κοινή παραδοχή είναι προβληματική έως και άθλια. Μόνο που οι επικρίσεις κι οι αντιδράσεις συνήθως εστιάζονται στη μια πλευρά του προβλήματος, στην ποσοτική. Επισημαίνεται, δηλαδή, η έλλειψη σχολικών κτιρίων και αιθουσών, η ανεπάρκεια υλικοτεχνικού εξοπλισμού κ.ά. Όμως παραγνωρίζεται η ποιοτική διάσταση που αφορά τόσο την καταλληλότητα του χώρου όσο την οργάνωση και τη χρήση του. Πολλά σχολεία λειτουργούν σε χώρους που δεν έχουν σχεδιασθεί ως εκπαιδευτικοί χώροι, αλλά για μαγαζιά, κατοικίες, γυμναστήρια, κ.λπ. Η συσσώρευση πολλών μαθητών σε μικρούς, συνήθως, χώρους επιβάλλει μια σειρά από περιορισμούς στις δραστηριότητες και τις κινήσεις τους. Είναι αξιοσημείωτο ότι η πυκνότητα χώρου που αντιστοιχεί σε κάθε μαθητή στην Ελλάδα δεν είναι ούτε το μισό των διεθνών δεδομένων. Στα ελληνικά διδακτήρια, που στην πλειοψηφία τους έχουν κατασκευαστεί με βάση τα κτιριολογικά πρότυπα της δεκαετίας του 1930, δεν υπάρχει χώρος με αποτέλεσμα να δημιουργείται ένα αίσθημα ασφυξίας και εχθρότητας. Τα σημερινά σχολεία, ιδιαίτερα όσα βρίσκονται στα μεγάλα αστικά κέντρα, είναι δομημένα σύμφωνα με την άθλια ομοιομορφία του υπόλοιπου αστικού περιβάλλοντος. Περικλείονται από τσιμεντένια πολυώροφα κτίρια και είναι ίδια με τις πολυκατοικίες: από μπετόν και με φανερή την έλλειψη πράσινου. Τα ψηλά κάγκελα και οι τσιμεντένιοι τοίχοι ή και ακόμα τα ακανθωτά συρματοπλέγματα τα απομονώνουν από το περιβάλλον και ταυτόχρονα θυμίζουν περισσότερο φυλακές παρά σχολεία.

Ταυτόχρονα η εντατική χρησιμοποίησή τους με διπλές ή και τριπλές βάρδιες προκαλεί από τη μια εκτεταμένες φυσιολογικές φθορές και από την άλλη μια γενικευμένη ανευθυνότητα και αδιαφορία για τον χώρο. Το σχολείο που ανήκει και στους πρωινούς και στους απογευματινούς, τελικά δεν ανήκει σε κανέναν. Ούτε οι μεν, ούτε οι δε νιώθουν τον χώρο δικό τους που πρέπει να προστατέψουν. Άλλωστε είναι τόσα πολλά αυτά που τους αποξενώνουν από τη λειτουργία του σχολείου. Είναι χαρακτηριστικό ότι σύμφωνα με επίσημες πηγές (ΚΕΕ), το 2003 πάνω από το 1/5 των σχολείων Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης λειτουργούσε σε ακατάλληλα κτίρια ή χρησιμοποιούσε σε βάρδιες το ίδιο κτίριο, γεγονός που επέτεινε την ακαταλληλότητα της υλικοτεχνικής του υποδομής, ενώ το 2005, πάνω από 200.000 μαθητές ζουν την ίδια κατάσταση.

Η ΤΑΞΗ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ Έχει επισημανθεί ότι τα σχολικά κτίρια, στην πλειονότητά τους, μοιάζουν με τσιμεντένιους όγκους σε σχήμα ορθογώνιου παραλληλεπιπέδου, με μακρόστενους τυφλούς διαδρόμους, με πανομοιότυπες αίθουσες και πανύψηλους τοίχους, χαρακτηρίζονται από ψυχρότητα, μονοτονία και γιγαντισμό. Όλα αυτά δεν είναι τυχαία, αν σκεφτούμε ότι η σχολική αρχιτεκτονική γενικότερα και η οργάνωση και χρήση των σχολικών χώρων αντανακλούν και προσανατολίζουν τους μαθητές και τους εκπαιδευτικούς στα πλαίσια των αυταρχικών παιδαγωγικών αντιλήψεων και σχέσεων του σημερινού σχολείου.

«Η μορφή του διδακτηρίου, η χρήση και η κατανομή του σχολικού χώρου αποτελούν σαφείς δείκτες οργάνωσης της σχολικής ζωής που είναι άμεση αντανάκλαση της κοινωνικής οργάνωσης που επικρατεί έξω από το σχολείο. Με αυτόν τον τρόπο η σχολική ζωή προετοιμάζει τον μαθητή πάνω σε πρότυπα συμπεριφοράς που θα τον οδηγήσουν στην εύκολη μελλοντική κοινωνική του ένταξη».

Κάτω απ΄ αυτές τις συνθήκες δεν μπορεί να υπάρχει πια η ατμόσφαιρα οικειότητας. Οι μαθητές δέχονται άμεσα και έντονα τις επιδράσεις του σχηματισμένου αυστηρού ιδρυματικού χώρου- φυλακή τον χαρακτηρίζουν- που όχι μόνο δεν σέβονται, αλλά ορισμένοι απ΄ αυτούς, με τη συνδρομή κι άλλων σχολικών και εξωσχολικών παραγόντων, καταστρέφουν.

 

ΤΑ ΝΕΑ 19/01/2009

Greek Bulgarian Danish Dutch English Filipino Finnish French German Italian Norwegian Portuguese Romanian Russian Serbian Spanish Swedish
f t g m

Τα τελευταία νέα